Utvekslingskluss og utvekslingsglede

Hei, bloggeeeeeen!

Tulla… Startar på nytt.

 

Hei!

Den siste tida har det skjedd både lite og mykje. Lite fordi eg for det meste har vore heime. Mykje fordi det plutseleg vart ein del å fikse rundt utvekslinga.

Det mest dramatiske som har skjedd – viss eg kan kalle det dramatisk – var at eg oppdaga desse setningane her på Universitetet i Konstanz sine nettsider: “For Erasmus+ students, the original nomination determines the duration of the exchange period (1 or 2 semesters). An extension beyond this is not possible.”

Eg er heilt sikker på at eg hadde oppdaga dette tidlegare om det stod der tidlegare. Planen har heile tida vore å ta to semester, men starte med eitt for å sjå korleis det går. Då eg snakka med tilsette på UiO sa dei at det mest sannsynleg ikkje ville bli noko problem å utvide perioden. Så ser eg desse setningane om at i Konstanz er det ikkje mogleg for utvekslingsstudentar som reiser via Erasmus+ (noko eg gjer) å utvde noko utover den perioden eg nominert for.

Eg var ei lita stund heilt sikker på at eg måtte legge ein ny plan og flytte til ein ny stad i Tyskland til eit nytt universitet etter eit halvt år. Eg sat og såg på Augsburg, Hannover, Potsdam og fleire andre stader berre for å førebu meg på å kanskje måtte forlate Konstanz. Det var ikkje dei beste dagane i sommar… Samstundes klarte eg å gløyme det litt då eg var i Oslo første helga i august. Å sitje på landsstyremøte i KrFU og planlegge korleis Norge og verda bør vere i framtida er ein god måte å få tankane over på noko anna.

Heldigvis ordna det seg. Eg sendte epost til utvekslingskoordinatoren for Erasmus-avtalar på SV-fakultetet. Ho sendte epost til Konstanz, og Konstanz fiksa ei utviding til eitt semester til. No er det fiksa. Eg får berre finne meg i at eg er låst til Konstanz fram til juli neste år. Hurra!

 

Ein annan kul ting: Eg har fått meg ein buddy.

Det høyres rart ut, men det betyr berre at fadderprogrammet i Konstanz (buddy program) har funne ein fadder til meg som kan hjelpe meg med å kome til rette i Konstanz når eg kjem fram. Altså ein buddy. Me har vore i kontakt, og eg har blitt lova at eg skal få hjelp til å kome meg bort der eg skal bu.

 

Elles er det mange epostar som skal sendast, mange dokument som skal skrivast ut, mange søknadar som sakl fyllast ut og mykje anna eg må fikse no rett før eg reiser. Viss du lurer på kva som er meint med papirmølle, kan eg tilrå eit utvekslingsopphald i Tyskland kor dei treng papir (i papirformat!) på alt!

 

Det som har skjedd utanom utvekslingsplanlegging kan i stor grad illustrerast ved Instagram-bilete:

  • Eg har strikka min første genser,og det er ein #linelangmogenser. Smilet mitt gjekk nesten rundt då eg var ferdig og fekk prøve den på:
  • Eg har strikka tre huer, to som var vellukka og ei som ikkje var fullt så vellukka:

#fail Kan trøste meg med at hua ser fin ut når den ikkje er på hovudet mitt… #heimelaga

A post shared by Mai Lene (@mailenefhk) on

  • Eg har rydda i gamle albumar og funne gamle bilete:
  • Eg har byrja å gå tur etter frukost. Hels på den nye vennen min, Shaun:

A post shared by Mai Lene (@mailenefhk) on

  • Eg har vore i Oslo. Då tok eg bilete av operaen fordi eg ikkje hadde noko anna å gjere på sundagskvelden:

Leikte turist i går kveld. Klarte ikkje å bestemme meg for kva bilete frå Operaen eg likte best…

A post shared by Mai Lene (@mailenefhk) on

 

Framover blir det berre endå meir utvekslingsplanlegging. Eg gler meg veldig til å kome i gang med sjølve utvekslinga, men kjenner at eg er nervøs og at det kriblar i magen òg. No håpar eg berre alt kjem i orden før eg reiser.

Forresten kikka eg innom bloggen til Caroline Berg Eriksen i dag. Ho planlegg allereie selskapet til dottera som har bursdag i september. Kjenner eg er veldig skuffa over at ingen lager temabursdag til meg, og eg har jo faktisk bursdag før Caroline Berg Eriksen jr. nr. 2. Eg veit at litteraturtema eller “kom-som-ein-departementsbyråkrat”-tema ikkje er så veldig spenstig, men hallo liksom!

Det var alt for i dag.

Snakkes bloggeeeeen!

Tulla…

Snakkes!

Heilskapleg politikk inspirert av kristne verdiar

Debatten om kristne verdiar i politikken manglar ein mellomposisjon. Ikkje alle som bygger politikken sin på religion blandar religion og politikk slik enkelte hevdar.

Det er mykje snakk om kristne verdiar for tida. Det starta med ein diskusjon mellom Knut Arild Hareide og Sylvi Listhaug i VG: Kva parti bør ein stemme på om ein er oppteken av kristne verdiar. Så gjekk Vedum ut i NRK og gav uttrykk for at han ikkje ville kaste seg inn i kampen om kristne veljarar. Han åtvara òg mot å blande religion og politikk.

Eg er glad for at Vedum ikkje kastar seg inn i ein kamp om kristne veljarar, men ikkje fordi eg trur at det kan gi fleire veljarar til KrF. Eg trur Vedum i likskap med meg ser at det blir noko krampaktig over det når parti som til vanleg ikkje har ein ideologi basert på kristendommen skal prøve å vinne veljarar på grunnlag av kristne verdiar.

 

Me kan la oss inspirere til å bygge eit samfunn kor verdiar frå bibelen får vere avgjerande for politiske vedtak. Det er det Kristeleg Folkeparti gjer.

 

Religion og politikk

Kva han meiner derimot med ”blande religion og politikk” er eg litt meir usikker på. Viss han meiner at ein ikkje skal bruke politikk for å regulere forholdet ein person har til Gud, eventuelt ikkje har til nokon Gud, er eg samd. Det er ikkje opp til politikarane å seie om nokon er frelst, om nokon følger dei ti bod eller for den saks skuld ber fem gonger om dagen.

Det politikarar likevel kan gjere er å bygge politikken sin på verdiar med grunnlag i religion. Me kan la oss inspirere til å bygge eit samfunn kor verdiar frå bibelen får vere avgjerande for politiske vedtak. Det er det Kristeleg Folkeparti gjer.

Den kristne trua består av to relasjonar: Relasjonen til Gud og relasjonen til medmenneska. Relasjonen til Gud er ikkje noko politisk. Ingen kan føre ein politikk berre for dei som er frelst, og ingen kan krevje at nokon skal ha ein relasjon til Gud.  Relasjonen vår til medmenneska våre derimot handlar ein del  om politikk. Ein stor del av måten me interagerer med kvarandre på er regulert politisk. Denne politikken kan vere inspirert av kristne verdiar.

 

Kor vart snakket om kristne verdiar av då FrP i Oslo føreslo politikk som hadde ført til at Listhaug ikkje kunne gått med korset sitt om ho var tilsett i Oslo kommune?

 

Heilskapen

Likevel meiner eg at ein føresetnad for at politikk inspirert av kristne verdiar skal vere vellukka er at politikken er bygd på ein heilskap. Den kristendemokratiske ideologien er eit døme på dette. På andre sida kan me sjå politikarar som bruker kristne verdiar i enkeltsaker for å trekke til seg veljarar. Ein politikk kor kristne verdiar berre blir trekt fram akkurat når det passar er ikkje ein politikk basert på kristne verdiar. Det er vêrhanepolitikk.

Det er vêrhanepolitikk når Sylvi Listhaug snakkar om at innvandring kan truge kristne og norske verdiar og bruker dette som argument for å ikkje ta i mot fleire. Ho bruker det fordi det gagnar henne og hennar politiske standpunkt. Kor vart snakket om kristne verdiar av då FrP i Oslo føreslo politikk som hadde ført til at Listhaug ikkje kunne gått med korset sitt om ho var tilsett i Oslo kommune? Kor vart snakket om kristne verdiar av då FrP stemte for fosterreduksjon og sa ja til aktiv dødshjelp, eggdonasjon og tidleg ultralyd i programmet sitt?

Eg meiner Knut Arild kan stå med rak rygg i valkampen og seie at partiet som er opptekne av kristne verdiar er KrF. Me er opptekne av heilskapen, og all politikken vår har grunnlag i ein kristendemokratisk ideologi. Når me seier ja til fleire lærarar er det fordi me trur alle menneske fortener å bli sett fordi dei har eit ibuande menneskeverd. Når me seier nei til å konsekvensutrede Lofoten, Vesterålen og Senja, er det fordi me trur me har eit ansvar for å forvalte jorda. Og når me seier at me vil hjelpe flyktningar både der dei er og her i Norge, er det fordi me har ein politikk bygd på nestekjærleik. Menneskeverd, forvaltaransvar og nestekjærleik er alle verdiar inspirert av kristen tru.

Politikk kan byggast på kristne verdiar utan at det er blanding av religion og politikk, men å bruke kristne verdiar i enkeltsaker fordi det passar blir berre krampaktig.

Bilete: Wikimedia

Først publisert på Verdidebatt.no 28. juli 2017

Ofte stilte spørsmål om utveksling

No er det berre litt over seks veker til eg reiser på utveksling. Mykje byrjar å kome på plass. Eg har endeleg fått opptaksbrev, eg har fått stad å bu og eg har fått stadfesta at eg har kome med på språkkurset eg skal ta i september. Det nærmar seg veldig, og eg kjenner at eg er spent og nervøs og forventningsfull og alt mogleg på ein gong.

Eg får ofte mange av dei same spørsmåla om utvekslingsopphaldet mitt, så difor tenkte eg at eg kunne lage eit innlegg kor eg svarer på ofte stilte spørsmål.

1) Kvifor Tyskland?

For det første kan eg tysk ganske godt, så då passa det jo å reise til eit land kor dei snakkar tysk. For det andre er det stor etterspurnad etter folk som kan snakke tysk og har studert i Tyskland, og som eit karrierejagande menneske som mest av alt er oppteken av CVen passa jo Tyskland ganske godt (Eg er oppteken av andre ting enn CVen altså. Til dømes er eg ganske interessert i bøker.) For det tredje har eg feriert i Tyskland to gonger og vore på ein skuletur dit. Inntrykket eg har fått frå dei gongene har vore utruleg bra. Tyskland har mykje å by på. Det er ei blanding av gammalt og nytt. Du ser korleis historia har sett preg på alt frå små stader til store stader. I Dresden til dømes ser du svarte merke overalt i byen. Blant anna er delar av Dresden Frauenkirche svart. Dette er på grunn av bombinga av Dresden under andre verdskrig. Veldig spesielt, og særleg sidan dei delane av kyrkja som ikkje er svarte har blitt bygga på ny etter krigen.

Bileta ovanfor er frå Dresden Frauenkirche og Dresden Academy of Fine Arts. Dei ber preg av mine litt begrensa ferdigheiter med fotografiering i 2013.

Den siste grunnen til at eg har valt Tyskland er rett og slett at eg er veldig fascinert av historia til landet. For hundre år sidan var dei delaktige i den første verdskrigen. I mellomkrigstida opplevde dei revolusjonar, statskupp, økonomisk krise og ekstreme politiske strøymingar. Så kom den andre verdskrigen som førte til at store øydeleggingar og eit land som vart delt mellom dei som gjekk sigrande ut av krigen. I løpet av den kalde krigen vart Bundesrepublik Deutschland (Vest-Tyskland)  og Deutsche Demokratische Republik (Aust-Tyskland) grunnlagt i 1949. For berre litt over femti år sidan bygde dei muren i Berlin.

I dag, i 2017, er Tyskland ei europeisk stormakt med ein forbundskansalar som fleire gonger har blitt kåra til verdas mektigaste kvinne. Dei har verdas tredje største bilindustri og er ein garantisk for eit europeisk samarbeid. Den europeiske sentralbanken ligg i Frankfurt. Alt dette etter hundre år med krig, totalitære ideologiar og splitting.

Beklager historietimen, men synest det er stort å tenkje på. Eg vil bli betre kjent med eit land som har vore gjennom alt dette og likevel har klart å reise seg.

 

2) Kor skal du til i Tyskland?

Eg skal til Konstanz som ligg heilt sør i delstaten Baden-Württemberg. Det er ein by med ca. 80.000 innbyggjarar og er dermed den største byen langs Bodensee.

3) Er det via universitetet eller reiser du på eiga hand?

Det er via utvekslingsprogrammet til Universitetet i Oslo. Dei to semestera eg skal vere i Tyskland går inn i bachelorgraden min i statsvitskap.

 

4) Kva fag skal du ta? 

Eg veit ikkje heilt sikkert endå alle faga eg skal ta, men eg må i alle fall ta eit emne i internasjonal politikk. Det er eit obligatorisk fag i bachelorgraden min, og eg skulle eigentleg tatt det ved Universitetet i Oslo i haust. På grunn av utveksling må eg ta det i Tyskland. Utanom det må eg ta eit emne som erstattar eit fag på 2000-nivå (eit fordjupningsfag innanfor komparativ politikk, internasjonal politikk, politisk teori eller offentleg politikk og administrasjon). 40 studiepoeng kan eg velje heilt fritt.

 

5) Korleis ordnar du med plass å bu og korleis skal du bu?

Då eg sendte søknad til Universitetet i Konstanz søkte eg òg om stad å bu. Alle internasjonale studentar er garantert bustad i Seezeit Studierenderwerk sine studentbustadar. No har eg fått tildelt plass i ein studentbustad berre seks minutt med sykkel frå universitetet.

 

6) Kor lenge skal du vere der?

To semester er planen.

 

7) Må du studere på tysk?

Ja, hovudsakleg. Enkelte emne eg kan velje er på engelsk. Flesteparten er på tysk. Heldigvis har eg gått inn for å lære meg språket, og eg skal ta språkkurs ein månad i september før semesteret startar.

 

8) Gler du deg?

Ja.

 

Bilete: Mest frå Wikimedia, to eg har tatt

Fiksjon er viktig for å lære fakta om den verkelege verda

Harry Potter er ikkje berre ei fantasiverd me kan flukte inn i. I tjue år har serien lært oss om kjærleik, vennskap, lojalitet og feilbarlege menneske. Dette er verdiar som òg er viktige i røynda.

Måndag 26. juni var det 20 år sidan bokserienom Harry Potter vart introdusert for oss. Det betyr tjue år sidan me vart introdusert for trollmannsskulen Galtvort, Voldemort, Albus Humlesnurr, Den forbudte skogen og halvjøtulen Gygrid. Å bli tatt med inn i verda til Harry Potter var magisk. Eg naut det i fulle drag, og det opplevingane eg fekk då eg høyrte og las den serien trur eg aldri eg har fått av nokon annan serie etterpå. Ikkje minst er det noko fantastisk over det å kjenne at eg endå ikkje er ferdig med serien. Eg blir aldri ferdig med å le av humoren, sitere karakterane og reflektere over verdiane som kjem fram.

“In a risky world, where terror attacks, accidents and human error dominate the news, story can be both fun escapism and an encounter with truth. That truth can renew commitment to serve others, to stand for justice and the oppressed and to believe that in the end the last line will be ‘All was well’.” Dette skreiv professor i teologi, David Wilkinson, på måndag då det var tjue år sidan første Harry Potter-bok vart gitt ut. Slike sitat er med å underbygge at Harry Potter ikkje berre er underhaldning. Det er ei drivkraft og ein bodskap i historia som gjer det til langt meir enn berre tidsfordriv.

I ei tid kor ”alternative fakta” og falske nyheiter er eit problem burde ein kanskje ikkje hylle oppdikta forteljingar som Harry Potter. Det er viktigare enn nokon gong å skilje mellom fakta og fiksjon. Min påstand er likevel at fiksjon kan lære oss fakta om røynda. Det er ingen som er i tvil om Harry Potter er oppdikta eller ikkje. Nokre skulle kanskje ønske at dei hadde fått brevet frå Galtvort då dei var elleve år, men det er noko anna. Poenget er at trass i at det meste som skjer i Harry Potter er totalt urealistisk, formidlar serien verdiar som er viktige å ha med seg i den røynda me lever  i. Som David Wilkinson skriv kan slike verdiar gi engasjement for å tene andre, kjempe for rettferd for dei undertrykte og tru på at det kan gå bra til slutt.

Populartiteten til Harry Potter gir meg tru på menneska. Det gir meg tru på at tilsynelatande vanlege personar kan vise seg å vere store heltar. Litt av den same trua har eg òg kjent på medan eg sat og såg på SKAM. Sjølv om det er store ulikskaper mellom ein britisk bokserie om ein trollmann og ein norsk TV-serie om vidaregåande-elevar, er begge historiene gode ramer for å formidle viktige verdiar. Orda Jonas les opp i slutten av siste episode av SKAM, er ikkje berre ei formidling av verdiane i den TV-serien. Det kunne likså godt vore formidling av verdiane i Harry Potter. ”For selv om det noen ganger kan føles sånn, står ingen mennesker alene. Hver og en av oss er en viktig del av det store kaoset, og det du gjør i dag har en effekt i morgen. (…) Effekten av handlingene dine er der alltid et sted i kaoset. (…) Frykt sprer seg, men det gjør heldigivs kjærlighet også.”

Sist, men ikkje minst, gir Harry Potter ein viktig bodskap om at menneske er feilbarlege. Å vere ”the chosen one” gir ikkje nødvendigvis ein garanti for at ein handlar moralsk riktig eller har livet på stell. Slik er det òg i den verkelege verda: Me er feilbarlege, og sjølv store personar kan gjere store feil. Då er det viktig å hugse orda til Harry Potters gudfar, Sirus Svaart: “We’ve all got both light and dark inside us. What matters is the part we choose to act on. That’s who we really are.”

Bilete: Wikimedia

Først publisert på Verdidebatt.no 29. juni 2017

Ingen sit med fasiten i nikab-debatten

Dei beste grunnane for forbod mot ansiktsdekkande plass i undervisningssituasjonar er òg nokre av dei beste mot, og derfor er det vanskeleg å hevde at nokon sit med heile fasiten.

Måndag 12. Juni 2017 kunne me lese i fleire aviser at regjeringa sender ut forslag på høyring om å forby heildekkande hovudplagg på alle skular, høgskular og universitet. Sjølv om det er formuleringa ”ansiktsdekkende plagg” som er brukt, er det få som trur at dette dreier seg om at elevar dukkar opp med finnlandshette på skulen. ”– Ansiktsdekkende plagg som for eksempel nikab og burka hører ikke hjemme i norsk skole,” sa fungerande invandrings- og integreringsminister Per Sandberg. For det er nettopp det forbodet handlar om: Muslimske elevar og studentar skal ikkje få bruke nikab og burka viss fleirtalet i Stortinget stemmer for lovforslaget til regjeringa.

Dette er ei sak kor det vil vere arrogant å hevde at ein har heile fasiten. Resultatet kan ikkje målast i kroner og øre. Den enkle grunnen til dette er at det handlar om verdiar. Sjølv har eg ikkje konkludert med kva eg meiner om lovforslaget til regjeringa, og i denne saka trur eg ein god dose tvil er sunt. Tvilen inviterer til grundig tankeverksemd før ein konkluderer. Det gir rom for å ombestemme seg og innrømme at argumenta på begge sider har noko for seg.

Dei beste grunnane for lovforslaget er òg nokre av dei beste mot. Til dømes er nikab og burka eit forsvinnande lite problem i Norge. Eit forbod mot desse plagga i undervisningssituasjonar vil ramme svært få og er difor ikkje eit veldig inngripande forbod. På den andre sida kan ein seie at det ikkje trengs eit nasjonalt forbod mot eit så lite problem. Kvifor vedta eit nasjonalt forbod som nesten er overflødig? I tillegg kan ein innvende at det ikkje trengs eit nasjonalt forbod når det er mogleg å forby bruk av slike plagg lokalt. På den andre sida, kva skilnad gjer det for dei det gjelder at forbodet er vedteke lokalt i staden for nasjonalt?

I diskusjonen om lokale forbod eller eit nasjonalt forbod er det mykje som talar for at det bør vere eit nasjonalt forbod. Til dømes har det vist seg fleire gonger at behovet for å forby ansiktsdekkande plagg i undervisningssituasjonar ikkje har dukka opp før problemstillinga har vore reell. Dermed har kanskje ein elev eller student allereie starta med studia før forbodet har kome. Kva er då det verste alternativet: Seie frå starten av at det er ulovleg å bruke ansiktsdekkande plagg i undervisningssituasjonar, eller å vedta eit forbod fordi nokon som har ansiktsdekkande plagg har starta på eit universitet eller ein vidaregåande skule? I tillegg gir eit nasjonalt forbod større legitimitet. Sidan det er skulane og universiteta som sjølv handhever forbodet, kan det vere godt å vite at dei har støtte frå høgste hald når dei må forby elevar og studentar å kome med ansiktsdekkande plagg.

På den andre sida kan me ikkje legge skjul på at det er noko illiberalt i å ville regulere kva klesplagg andre skal bruke, uansett om det er i ein undervisningssituasjon eller ikkje. Trass i dette verkar det ikkje som om alle parti er like tilbakehaldne med det. Same dag som forslaget om forbod mot ansiktsdekkande plagg i undervisningssituasjonar kom, gjekk stortingsrepresentant for FrP, Erlend Wiborg ut og sa at forbodet må utvidast. Ikkje berre skal det vere forbod mot ansiktsdekkande plagg på skular, høgskular og universitet. Det same burde gjelde for resten av det offentlege rom, meiner Wiborg. Eit slikt forbod har allereie blitt vedteke i Frankrike, og Den europeiske menneskerettsdomstolen har sagt at dette ikkje er i strid med menneskerettane. Men sjølv om eit forbod ikkje er i strid med menneskerettane, betyr det ikkje at ein må innføre eit forbod for å følgje menneskerettane. Om det skulle kome eit generelt forbod mot ansiktsdekkande plagg i offentlege rom med tida, vil det truleg effekten vere den motsette av det som er tilsikta. Kor skal dei som bruker slike plagg, som følgje av undertrykking, søke hjelp om dei ikkje kan vere ute i offentlege rom?

Erlend Wiborgs forslag om utvida forbod illustrerer godt kvifor eg er i tvil om forslaget til regjeringa: Kor lang tid går det før me innfører endå fleire restriksjonar på religiøse klesplagg, som til dømes hijab i skulen. Då snakkar me ikkje lengre om eit forbod som er nødvendig for å kunne sjå ansikta til kvarandre. Eit slikt forbod vil grense mot det illiberale etter mi meining.

Kanskje handlar debatten om ansiktsdekkande plagg i undervisningssituasjonar djupast sett om religionsfridom. Er lovforslaget til regjeringa først og fremst eit forbod mot det me ikkje liker? Kor skal grensene for religionsutøving gå, og ikkje minst kor skal grensene for innblanding frå politikarane gå? Slike spørsmål er viktige å ta med seg i religionsdebatten, men endå viktigare er det å la spissformuleringar vike for refleksjon og erkjenning av at ingen av oss sit på heile fasiten.

 

Bilete: Wikimedia

Først publisert på Verdidebatt 16. juni. Siste halvdel av innlegget publisert i Vårt Lands papiravis under tittelen “På grensa mot det illiberale”

NRK bør vakte seg for å spreie terrorfrykt i beste sendetid

Dagsrevyens sundagssending var prega av einsidig dekning av terroråtaka dei siste åra. Det bidreg berre til frykt, og det er det siste me treng no.

Det var i samband med terroråtaket i London at Dagsrevyen sundag 4. juni fortalte oss at sidan januar 2015 har 551 menneske blitt drepne av islamistisk terror i Europa. Byar som Paris, Brüssel, Istanbul, Stockholm og London vart merka av på kartet med tal på drepne på sida av.

Det vart snakka om sjølvmordsbombing, skyting og å køyre lastebilar gjennom folkemengdar. Til saman vart det ei kort, men forholdsvis detaljert framvising av skadane islamistiske terroristar har påført Europa dei siste åra.

Sjølv om islamistisk terrorisme er vondskapsfullt og destruktivt, burde Dagsrevyen halde seg for gode for å sende ein «terrorkavalkade» i ei nyheitssending som allereie hadde ei mørk sky hengande over seg. Det einaste sjåarane sat igjen med var eit alt for høgt tal på terroroffer, eit tal som vart hengande i lause lufta. Det var ingen fagpersonar som vart intervjua, ingen som kommenterte det, og det var ingen som fekk sleppe til med nokre beroligande ord. Utan nokon til å prøve å nøytralisere og forklare vart vinklinga einsidig og unyansert.

Eit tidsperspektiv på to og eit halvt år seier langt ifrå alt. Hadde Dagsrevyen gått endå lengre tilbake i tid kunne dei sagt at nærare 450 menneske vart drepne i terroråtak i 1988. Dette er tal for berre eitt år i Vest-Europa. Talet til Dagsrevyen inkluderer heile Europa i to og eit halvt år.

NRK kunne òg ha utvida geografiperspektivet i staden for å fokusere einsidig på Europa. Grunnen til dette er at dei fleste terroråtak skjer heilt andre stader enn i Europa. I 2015 kunne 72 prosent av alle dødsfall relatert til terror knytast til fem land: Nigeria, Afghanistan, Pakistan, Irak og Syria.

Sanninga er at faren for å bli utsett for eit terroråtak er forsvinnande liten. Det er andre dødsårsaker som fører til langt større tall på døde. Til dømes døydde 26.300 i trafikken i Europa berre i 2015.

Dagsrevyen burde tenkje over kva signal dei sender ut når dei vel å kome med ein oversikt over terroråtak på ein slik måte som dei gjorde sundag 4. juni. I ein slik kontekst ein slik dag bidreg det berre til frykt. Det er det siste me treng no.

 

Bilete: Privat

Først publisert i Dagbladet 14. juni 2017

V Å R!

No livnar det i lundar,
no lauvast det i li,
den heile skapning stundar
no fram til sumars tid.

Det er vel fagre stunder
når våren kjem her nord
og atter som eit under
nytt liv av daude gror.

Eg elskar våren, og ikkje minst er eg veldig glad i denne songen!

Og eg er glad for at det var mogleg å plukke kvitveis i helga og ta fine bilete av våren.

Planen er å ta mykje bilete framover. Slik at eg kan sjå på dei når eg flyttar til Tyskland. “Fotos machen” som det heiter på tysk. Apropos tysk så gjekk språktesten bra. No er søknaden til universitetet levert. #detskjer

Det var eigentleg alt eg hadde å seie for denne gongen. Nyt våren!

Nytt steg i retning Konstanz

Versjon 2

På torsdag kveld førre veke fekk eg endeleg epost om vidare søknadsprosess. Det har ikkje heilt gått opp for meg at det er to og ein halv månad sidan eg søkte, litt under to og ein halv månad sidan eg fekk svar og endå kortare tid sidan me fekk informasjon om korleis søknadsprosessen skulle bli vidare. Då verke det evig lenge til eg måtte starte med alt papirarbeidet og språkteksten. No sit eg her og har starta. Eg har fått epost frå universitetet, eg har fyllt ut all personleg informasjon, og eg har til og med betalt depositum til studentbustad.

Dessverre er det ikkje slik at du er ferdig når du har søkt om å få reise på utveksling. Når du søker om å få reise på utvekskling, søker du berre om å få kome med på utvekslingsavtalen til universitetet. Etter at du har fått stadfesta at du har fått plass på utvekslingsavtalen blir du nominert av universitetet til universitetet i landet du reiser til. Så må du vente på at universitetet i landet du reiser til tar kontakt og informerer om vidare søknadsprosess. Når dei har gjort det, må du søke til universitetet du skal reise til. Det er der eg er no. Det er mykje papirarbeid og mykje som skal fyllast ut. I tillegg må eg ta ein språktekst i løpet av neste veke. Eg kjenner eg er litt nervøs med tanke på den. Tenk om eg overvurderer eigne kunnskaper og plutseleg får vite at eg berre har tyskkunnskaper som står til A1? Eg trur ikkje det kjem til å skje, men det er slike irrasjonelle tankar som av og til melder seg.

No byrjar det òg gå opp for meg at eg faktisk skal reise til utlandet snart, at eg skal reise bort frå familie og vener i nesten eitt år. Heldigvis kjem eg heim til jul, og det er ein liten pause mellom vintersemesteret og sommarsemesteret. Likevel har eg starta å tenkje på at det kan kome til å bli litt hardt òg. Eg synest allereie det er rart å høyre andre planlegge kva dei skal gjere til hausten og at eg ikkje kan vere her og ta del i det. Eg har kanskje mindre seperasjonsangst enn “eg-kjem-til-å-gå-glipp-av-såååå-mykje-angst”.

I tillegg viser jo Oslo seg fram frå si beste side for tida, noko som gjer det endå vanskelegare å forstå at eg skal reise herfrå snart. Eigentleg hadde eg planar om å gå meg ein lang tur i dag og ta bilete som eg kan sitje å sjå på når eg saknar Oslo. Dessverre vart eg sett ut av noko som enten er allergi eller forkjølelse. Men eg har mange andre fine bilete frå Oslo, som til dømes desse to av utsikten frå takterassen der eg bur. Begge bileta er tatt 26. mars då det var sol og tjue grader. Nesten slik som i dag.

Eg håpar de vil følgje bloggen og alt rundt utvekslinga vidare. Om de er interessert kan de òg følgje meg på Pinterest kor eg lagrar mange pins med bilete av Tyskland Brukarnamnet mitt er mailenehaeaak trur eg. Bloggen har òg Facebook-side: facebook.com/mailenefh

 

Skyttargravsdebatt om abortlova

Abortlova har blitt ei heilag ku. Nesten ingen forslag, uansett kor konstruktive dei er, kan diskuterast.

Skjermbilde 2017-04-07 kl. 19.38.00

Leiar i AUF, Mani Hussaini, skriv på Facebook at haldningane KrFU har til abort ikkje høyrer heime i 2017. Eg meiner at haldningane AUF har til debatt om vanskelege etiske problemstillingar ikkje høyrer nokon stad heime.

Torsdag 30. mars publiserte NRK ei sak med leiar i KrFU, Ida Lindtveit, kor ho blant anna tok til ordet for at me må diskutere om sjukdom i seg sjølv skal vere eit abortkriterium.

Det ser ut til at ein del ikkje har lese saka før dei hiv seg over tastaturet og ytrar seg på sosiale media. Andrea Sjøvoll, leiar i SU, skriv at KrFU vil ha omkamp om abortlova.  Mani Hussaini kallar oss moralistar. Bjørn-Kristian Svendsrud, leiar i FpU, kallar det eit forslag frå middelalderen. Andre kjem med kommentarar som ”70-tallet ringer” eller at det er gammaldags og bakstreversk. At KrFU står nokså aleine i debattar som dette er me klare over, men me håpar på å bli møtt med eit minimum av respekt.

Det forslaget til KrFU går ut på er presisering av ordet ”sjukdom” i §2c i lova om svangerskapsavbrot. Tredje ledd i §2 i abortlova handlar om kva som er kriteria for seinabort. I dag er det blant anna slik at eit foster med eitt ekstra kromosom, som til dømes dei med Downs syndrom, kan bli abortert på bakgrunn av abortlova §2c fordi desse tilfella er dekka av ordet ”sjukdom”. Diskusjonen KrFU legg opp til er kva ”sjukdom” betyr: Skal det vere greit å abortere eit foster med leppe-skjeve-ganespalte? Kva er ligg det eigentleg i formuleringa? Ei presisering kan hindre sortering og bidra til eit større mangfald i samfunnet.

”Abortloven vil bestå”, seier Lindtveit i intervjuet med NRK. Det er altså ikkje slik ein del hevdar at dette forslaget går ut på å fjerne retten til sjølvbestemt abort. Det forslaget handlar om er at me ikkje vil ha eit samfunn kor det å vere annleis enn andre skal vere god nok grunn til seinabort. Me vil ikkje ha eit samfunn kor nokre har større rett til liv enn andre. Eit slikt standpunkt må det vere lov å framheve i media utan at andre ungdomsparti skal gå rett i skyttargrava.

At KrFU står nokså aleine i debattar som dette er me klare over, men me håpar på å bli møtt med eit minimum av respekt.

Det har blitt ein tradisjon at alt som handlar om abortlova blir møtt med skarpe innlegg frå leiarane i SU og AUF. Det treng ikkje ein gong å handle om ei endring for at dei skal slå laus på KrFU. Denne gongen var det ei presisering av eit ord dei oppfatta som eit åtak på retten til sjølvbestemt abort. Abortlova har blitt ei heilag ku. Nesten ingen forslag, uansett kor konstruktive dei er, kan diskuterast. Å stille spørsmålsteikn ved ein liten del av lova skal ikkje vere lov. Me skal ikkje kunne peike på etiske problemstillingar. Dei einaste forslaga som er lov å kome med er dei som vil gjere lova meir liberal enn den er no.

Eit anna tema Ida Lindtveit tok opp i NRK-intervjuet var fosterreduksjon. Frå 2016 har det vore lov å fjerne foster ved fleirlinggraviditet. Sjølv legar åtvara og peikte på at det utgjorde ein fare for fosteret som ikkje blir abortert, vart fosterreduksjon vedteke. Den største skilnaden frå tidlegare er at det no er lov å fjerne eit 100% friskt foster viss det er ”ein for mykje”. Norge er eit av dei få landa som har tilbod om fosterreduksjon noko som fortel oss at det er ikkje så rett fram som ein del skal ha det til. Nokre synest det er hårreisande at KrFU ikkje vil tillate det. Eg synest det er hårreisande at me ikkje kan diskutere det sakleg og utan å mistenke kvarandre for å ha andre motiv med diskusjonen.

Viss me ikkje kan diskutere saker som handlar om presisering av ord i abortlova eller fosterreduksjon, kor stort blir då rommet for å meine annleis enn det som er norma?. Kristin Clemet i Civita viste i innlegget Et foster for mye (Vårt Land 22. Februar 2016) at det finst mange etiske problemstillingar rundt fosterreduksjon, problemstillingar som ein del ungdomspolitikarar ikkje vil imøtegå. Kunnskapsminister Torbjørn Røe Isaksen viste i fjor i ein debatt med Dagrun Eriksen, nestleiar i KrF, at det er mogleg å argumentere mot KrFs forslag, men likevel vere konstruktiv og sakleg. Det er dette me bed om i debatten.

Når framtredande politikarar møter meiningsmotstandarar slik AUF og SU har gjort i denne saka, seier dei at det er greitt meine noko om kva andre skal ha lov til å meine og ikkje. Det er lite som er meir illiberalt enn det.

Bilete: Faksimile frå Vårt Land papiravis

Først publisert på Verdidebatt.no 4. april 2017 og i Vårt Land papiravis 7. april 2017

Hurra for tysk!

 

Eit av dei spørsmåla eg har fått flest gonger når eg snakkar om at eg flyttar til Tyskland til hausten er: “Er undervisninga på tysk?” Svaret er: “Ja, i alle fall store delar av den, men eg gruar meg ikkje.”

Eg har aldri sett på språk som ei stor utfordring. Tvert i mot er det i mine auge ei stor moglegheit. Eg har alltid vore glad i å lære språk og har lagt ein innsats ned i det. Lenge drøymte eg om å kunne ha berre språk som programfag på vidaregåande. Slik vart det ikkje, men eg er oppteken av å kunne kommunisere på andre språk enn norsk og engelsk. Det er verdifullt.

Eg veit ikkje kvifor det har blitt slik, men det kan hende det er nynorsken som har gjort det. Det at eg alltid har brukt eit skriftspråk som eg ikkje møter dagleg har kanskje gjort meg meir medviten på språk. Eg trur det har verka positivt inn å vere oppteken nynorsk og det å kunne skrive det godt. Forsking viser jo òg at det å kunne både nynorsk og bokmål kan gjere deg betre til å lære framandspråk fordi du har ein form for fleirspråkleg bakgrunn.

Likevel må ein òg legge ned ein innsats. Det treng ikkje handle om pugging av verb og gloser. Då eg verkeleg gjekk inn for å lære meg engelsk byrja eg å lese bøker på språket. Ein blir ikkje betre til å skrive eit språk viss ein ikkje ser korleis dei som har det som morsmål bruker det. Du lærer deg ord og uttrykk på ein heilt annan måte. I tillegg lærte eg meg bindeord som kunne gi språket betre flyt og meir variasjon. Det skulle ikkje meir til for å heve seg nokre hakk.

Litt same metode bruker eg no som eg skal lære meg tysk. Eg prøver å lære meg korleis dei som skriv og snakkar tysk bruker språket. Det hjelper alltid å ha eit godt grunnlag og å ha pugga litt, men det er ikkje det som fører til at nokon blir god i språket.

Begge bøkene eg har kjøpt på tysk har eg tidlegare lese på norsk. No er det Anne Frank Tagebuch (Anne Franks dagbok) eg les. Det går seint, men i det minste forstår eg det meste. Slikt gir meistringskjensle. Utdraget på det eine bilete er frå den boka. Det er kanskje eit av dei sitata eg synest er sterkast. Ho fortel om korleis ho håpar at alt ein dag skal vere over og at verda skal bli slik den var. I eit større perspektiv kan ein jo seie at slik vart det. Verda vart ein betre stad. Det triste er at Anne Frank sjølv ikkje fekk oppleve det.

Noko anna eg har gjort for å lære meg tysk er å kjøpe tyske magasin som til dømes Der Stern og Der Spiegel.

Ikkje berre blir eg betre i tysk av å lese artiklar i desse magasina, men eg blir òg oppdatert på kva som eigentleg føregår. Du blir ikkje kjent med eit land berre av å lære språket. Alle bileta av artiklane er frå Der Spiegel. Den med tittelen Die Mitte handlar om middelklassen i Tyskland som Martin Schulz, forbundskanslarkandidat for Sosialdemokratane, har vore oppteken av. Det kan høyrast avansert ut, men om ein berre bruker litt tid blir det enklare. Ikkje minst er det ekstremt mange ord på tysk som er like ord på norsk. Eit døme er dette avsnittet her:

Haushalte = hushald. Prozent = prosent. Medianeinkommens = medianinntekt. Mittelsicht = middelsiktet. Single = single (surprise!) Mitte = midten (men blir her brukt om middelklasse). Monatlich = månadleg. Ein Paar = eit par. Oberen Mitte og unteren Mitte = øvre og nedre middelklasse. Det er slike ord som me kan forstå intuitivt utan å måtte konsentrere oss alt for mykje. No har eg ikkje ein gong tatt med alle orda eg såg i denne vesle teksten her. Det som er mest vanskeleg er setningsoppbygginga. Når verbet kjem til slutt i setninga, må du nesten lese gjennom heile før du får den fulle forståinga av kva poenget er.

Eg har aldri sett på språk som ei stor utfordring. Tvert i mot er det i mine auge ei stor moglegheit

Eit anna verkty, som eg er utruleg glad for at eg veit om, er Duolingo. Det språkprogrammet er magisk. Sjølv om du ikkje lærer å skrive lange tekstar, hjelper programmet deg med å få vanlege (og ikkje fullt så vanlege) uttrykk til å sitje betre. Ein del går meit automatisk. Du lærer alt frå det heilt grunnleggjande som “hei” og “korleis har du det?” til korleis snakka om politikk, religion eller abstrakte objekt. Det er utforma som eit spel kor du rykkar opp til nye nivå når du har øvd ei viss mengde. I tillegg viser det kor flytande du kan språket (må av og til tas med ei klype salt). Om du ikkje speler litt kvar dag blir du straffa med at du mistar “streaken” din. Veldig gøy, og ein kan faktisk bli litt avhengig fordi ein vil ikkje miste streaken, og ein vil oppretthalde alle språkferdigheitene på eit høgast mogleg nivå.

Det går faktisk an å følgje meg om du registrert deg sjølv. Eg trur eg heiter mailenefhk.

Forresten leverer av og til Duolingo nokre skikkelege gullkorn: “Hilfe. Das Pferd isst die heilige Kartoffel.” (“Hjelp. Hesten et den heilage poteta.”)

Det eg kanskje må øve meg mest på er å lytte til tysk. Det er det som blir det største problemet med undervisning på språket. Dei snakkar av og til skikkeleg fort, og det å tenkje gjennom setningar og setje dei i ei logisk rekkefølgje går godt når du har dei skriftleg framfor deg og har tid til å prøve å forstå. Det er verre når dei snakkar, for viss du tenkjer for mykje over ei setning mistar du plutseleg dei fem neste som kjem. Løysinga mi på problemet har blitt film og podcast. Eg har kjøpt inn fleire tyske filmar. I tillegg prøver eg å høyre på tyske andaktar av og til.

Det er ei Hillsong-forsamling i byen eg skal bu i, Konstanz. Difor søkte eg opp podcasten deira både for å bli litt kjent med forsamlinga, men òg fordi andaktar ikkje er det mest avanserte å lytte til. Ein del kjenner du att fordi du har høyrt bibelvers eller måtar å uttrykke seg på på norsk. Andre ting tar du intuitivt fordi ein god del ord liknar på norske ord.

Som de sikkert forstår er eg optimistisk med tanke på språket. Eg liker å lære meg språk, og eg gler meg til å kunne nytte tysken min kvar dag. Det blir sikkert ein del feiling, og det blir sikkert nokre komiske situasjonar. Men alt i alt trur eg det skal gå bra. Det hjelper med litt motivasjon og innsats. I tillegg håpar eg at dette innlegget kan vere til inspirasjon for andre som vil lære seg eit språk eller som held på å lære seg eit språk. Det går an sjølv om det verkar vanskeleg og keisamt.