Ingen sit med fasiten i nikab-debatten

Dei beste grunnane for forbod mot ansiktsdekkande plass i undervisningssituasjonar er òg nokre av dei beste mot, og derfor er det vanskeleg å hevde at nokon sit med heile fasiten.

Måndag 12. Juni 2017 kunne me lese i fleire aviser at regjeringa sender ut forslag på høyring om å forby heildekkande hovudplagg på alle skular, høgskular og universitet. Sjølv om det er formuleringa ”ansiktsdekkende plagg” som er brukt, er det få som trur at dette dreier seg om at elevar dukkar opp med finnlandshette på skulen. ”– Ansiktsdekkende plagg som for eksempel nikab og burka hører ikke hjemme i norsk skole,” sa fungerande invandrings- og integreringsminister Per Sandberg. For det er nettopp det forbodet handlar om: Muslimske elevar og studentar skal ikkje få bruke nikab og burka viss fleirtalet i Stortinget stemmer for lovforslaget til regjeringa.

Dette er ei sak kor det vil vere arrogant å hevde at ein har heile fasiten. Resultatet kan ikkje målast i kroner og øre. Den enkle grunnen til dette er at det handlar om verdiar. Sjølv har eg ikkje konkludert med kva eg meiner om lovforslaget til regjeringa, og i denne saka trur eg ein god dose tvil er sunt. Tvilen inviterer til grundig tankeverksemd før ein konkluderer. Det gir rom for å ombestemme seg og innrømme at argumenta på begge sider har noko for seg.

Dei beste grunnane for lovforslaget er òg nokre av dei beste mot. Til dømes er nikab og burka eit forsvinnande lite problem i Norge. Eit forbod mot desse plagga i undervisningssituasjonar vil ramme svært få og er difor ikkje eit veldig inngripande forbod. På den andre sida kan ein seie at det ikkje trengs eit nasjonalt forbod mot eit så lite problem. Kvifor vedta eit nasjonalt forbod som nesten er overflødig? I tillegg kan ein innvende at det ikkje trengs eit nasjonalt forbod når det er mogleg å forby bruk av slike plagg lokalt. På den andre sida, kva skilnad gjer det for dei det gjelder at forbodet er vedteke lokalt i staden for nasjonalt?

I diskusjonen om lokale forbod eller eit nasjonalt forbod er det mykje som talar for at det bør vere eit nasjonalt forbod. Til dømes har det vist seg fleire gonger at behovet for å forby ansiktsdekkande plagg i undervisningssituasjonar ikkje har dukka opp før problemstillinga har vore reell. Dermed har kanskje ein elev eller student allereie starta med studia før forbodet har kome. Kva er då det verste alternativet: Seie frå starten av at det er ulovleg å bruke ansiktsdekkande plagg i undervisningssituasjonar, eller å vedta eit forbod fordi nokon som har ansiktsdekkande plagg har starta på eit universitet eller ein vidaregåande skule? I tillegg gir eit nasjonalt forbod større legitimitet. Sidan det er skulane og universiteta som sjølv handhever forbodet, kan det vere godt å vite at dei har støtte frå høgste hald når dei må forby elevar og studentar å kome med ansiktsdekkande plagg.

På den andre sida kan me ikkje legge skjul på at det er noko illiberalt i å ville regulere kva klesplagg andre skal bruke, uansett om det er i ein undervisningssituasjon eller ikkje. Trass i dette verkar det ikkje som om alle parti er like tilbakehaldne med det. Same dag som forslaget om forbod mot ansiktsdekkande plagg i undervisningssituasjonar kom, gjekk stortingsrepresentant for FrP, Erlend Wiborg ut og sa at forbodet må utvidast. Ikkje berre skal det vere forbod mot ansiktsdekkande plagg på skular, høgskular og universitet. Det same burde gjelde for resten av det offentlege rom, meiner Wiborg. Eit slikt forbod har allereie blitt vedteke i Frankrike, og Den europeiske menneskerettsdomstolen har sagt at dette ikkje er i strid med menneskerettane. Men sjølv om eit forbod ikkje er i strid med menneskerettane, betyr det ikkje at ein må innføre eit forbod for å følgje menneskerettane. Om det skulle kome eit generelt forbod mot ansiktsdekkande plagg i offentlege rom med tida, vil det truleg effekten vere den motsette av det som er tilsikta. Kor skal dei som bruker slike plagg, som følgje av undertrykking, søke hjelp om dei ikkje kan vere ute i offentlege rom?

Erlend Wiborgs forslag om utvida forbod illustrerer godt kvifor eg er i tvil om forslaget til regjeringa: Kor lang tid går det før me innfører endå fleire restriksjonar på religiøse klesplagg, som til dømes hijab i skulen. Då snakkar me ikkje lengre om eit forbod som er nødvendig for å kunne sjå ansikta til kvarandre. Eit slikt forbod vil grense mot det illiberale etter mi meining.

Kanskje handlar debatten om ansiktsdekkande plagg i undervisningssituasjonar djupast sett om religionsfridom. Er lovforslaget til regjeringa først og fremst eit forbod mot det me ikkje liker? Kor skal grensene for religionsutøving gå, og ikkje minst kor skal grensene for innblanding frå politikarane gå? Slike spørsmål er viktige å ta med seg i religionsdebatten, men endå viktigare er det å la spissformuleringar vike for refleksjon og erkjenning av at ingen av oss sit på heile fasiten.

 

Bilete: Wikimedia

Først publisert på Verdidebatt 16. juni. Siste halvdel av innlegget publisert i Vårt Lands papiravis under tittelen “På grensa mot det illiberale”

NRK bør vakte seg for å spreie terrorfrykt i beste sendetid

Dagsrevyens sundagssending var prega av einsidig dekning av terroråtaka dei siste åra. Det bidreg berre til frykt, og det er det siste me treng no.

Det var i samband med terroråtaket i London at Dagsrevyen sundag 4. juni fortalte oss at sidan januar 2015 har 551 menneske blitt drepne av islamistisk terror i Europa. Byar som Paris, Brüssel, Istanbul, Stockholm og London vart merka av på kartet med tal på drepne på sida av.

Det vart snakka om sjølvmordsbombing, skyting og å køyre lastebilar gjennom folkemengdar. Til saman vart det ei kort, men forholdsvis detaljert framvising av skadane islamistiske terroristar har påført Europa dei siste åra.

Sjølv om islamistisk terrorisme er vondskapsfullt og destruktivt, burde Dagsrevyen halde seg for gode for å sende ein «terrorkavalkade» i ei nyheitssending som allereie hadde ei mørk sky hengande over seg. Det einaste sjåarane sat igjen med var eit alt for høgt tal på terroroffer, eit tal som vart hengande i lause lufta. Det var ingen fagpersonar som vart intervjua, ingen som kommenterte det, og det var ingen som fekk sleppe til med nokre beroligande ord. Utan nokon til å prøve å nøytralisere og forklare vart vinklinga einsidig og unyansert.

Eit tidsperspektiv på to og eit halvt år seier langt ifrå alt. Hadde Dagsrevyen gått endå lengre tilbake i tid kunne dei sagt at nærare 450 menneske vart drepne i terroråtak i 1988. Dette er tal for berre eitt år i Vest-Europa. Talet til Dagsrevyen inkluderer heile Europa i to og eit halvt år.

NRK kunne òg ha utvida geografiperspektivet i staden for å fokusere einsidig på Europa. Grunnen til dette er at dei fleste terroråtak skjer heilt andre stader enn i Europa. I 2015 kunne 72 prosent av alle dødsfall relatert til terror knytast til fem land: Nigeria, Afghanistan, Pakistan, Irak og Syria.

Sanninga er at faren for å bli utsett for eit terroråtak er forsvinnande liten. Det er andre dødsårsaker som fører til langt større tall på døde. Til dømes døydde 26.300 i trafikken i Europa berre i 2015.

Dagsrevyen burde tenkje over kva signal dei sender ut når dei vel å kome med ein oversikt over terroråtak på ein slik måte som dei gjorde sundag 4. juni. I ein slik kontekst ein slik dag bidreg det berre til frykt. Det er det siste me treng no.

 

Bilete: Privat

Først publisert i Dagbladet 14. juni 2017

V Å R!

No livnar det i lundar,
no lauvast det i li,
den heile skapning stundar
no fram til sumars tid.

Det er vel fagre stunder
når våren kjem her nord
og atter som eit under
nytt liv av daude gror.

Eg elskar våren, og ikkje minst er eg veldig glad i denne songen!

Og eg er glad for at det var mogleg å plukke kvitveis i helga og ta fine bilete av våren.

Planen er å ta mykje bilete framover. Slik at eg kan sjå på dei når eg flyttar til Tyskland. “Fotos machen” som det heiter på tysk. Apropos tysk så gjekk språktesten bra. No er søknaden til universitetet levert. #detskjer

Det var eigentleg alt eg hadde å seie for denne gongen. Nyt våren!

Nytt steg i retning Konstanz

Versjon 2

På torsdag kveld førre veke fekk eg endeleg epost om vidare søknadsprosess. Det har ikkje heilt gått opp for meg at det er to og ein halv månad sidan eg søkte, litt under to og ein halv månad sidan eg fekk svar og endå kortare tid sidan me fekk informasjon om korleis søknadsprosessen skulle bli vidare. Då verke det evig lenge til eg måtte starte med alt papirarbeidet og språkteksten. No sit eg her og har starta. Eg har fått epost frå universitetet, eg har fyllt ut all personleg informasjon, og eg har til og med betalt depositum til studentbustad.

Dessverre er det ikkje slik at du er ferdig når du har søkt om å få reise på utveksling. Når du søker om å få reise på utvekskling, søker du berre om å få kome med på utvekslingsavtalen til universitetet. Etter at du har fått stadfesta at du har fått plass på utvekslingsavtalen blir du nominert av universitetet til universitetet i landet du reiser til. Så må du vente på at universitetet i landet du reiser til tar kontakt og informerer om vidare søknadsprosess. Når dei har gjort det, må du søke til universitetet du skal reise til. Det er der eg er no. Det er mykje papirarbeid og mykje som skal fyllast ut. I tillegg må eg ta ein språktekst i løpet av neste veke. Eg kjenner eg er litt nervøs med tanke på den. Tenk om eg overvurderer eigne kunnskaper og plutseleg får vite at eg berre har tyskkunnskaper som står til A1? Eg trur ikkje det kjem til å skje, men det er slike irrasjonelle tankar som av og til melder seg.

No byrjar det òg gå opp for meg at eg faktisk skal reise til utlandet snart, at eg skal reise bort frå familie og vener i nesten eitt år. Heldigvis kjem eg heim til jul, og det er ein liten pause mellom vintersemesteret og sommarsemesteret. Likevel har eg starta å tenkje på at det kan kome til å bli litt hardt òg. Eg synest allereie det er rart å høyre andre planlegge kva dei skal gjere til hausten og at eg ikkje kan vere her og ta del i det. Eg har kanskje mindre seperasjonsangst enn “eg-kjem-til-å-gå-glipp-av-såååå-mykje-angst”.

I tillegg viser jo Oslo seg fram frå si beste side for tida, noko som gjer det endå vanskelegare å forstå at eg skal reise herfrå snart. Eigentleg hadde eg planar om å gå meg ein lang tur i dag og ta bilete som eg kan sitje å sjå på når eg saknar Oslo. Dessverre vart eg sett ut av noko som enten er allergi eller forkjølelse. Men eg har mange andre fine bilete frå Oslo, som til dømes desse to av utsikten frå takterassen der eg bur. Begge bileta er tatt 26. mars då det var sol og tjue grader. Nesten slik som i dag.

Eg håpar de vil følgje bloggen og alt rundt utvekslinga vidare. Om de er interessert kan de òg følgje meg på Pinterest kor eg lagrar mange pins med bilete av Tyskland Brukarnamnet mitt er mailenehaeaak trur eg. Bloggen har òg Facebook-side: facebook.com/mailenefh

 

Skyttargravsdebatt om abortlova

Abortlova har blitt ei heilag ku. Nesten ingen forslag, uansett kor konstruktive dei er, kan diskuterast.

Skjermbilde 2017-04-07 kl. 19.38.00

Leiar i AUF, Mani Hussaini, skriv på Facebook at haldningane KrFU har til abort ikkje høyrer heime i 2017. Eg meiner at haldningane AUF har til debatt om vanskelege etiske problemstillingar ikkje høyrer nokon stad heime.

Torsdag 30. mars publiserte NRK ei sak med leiar i KrFU, Ida Lindtveit, kor ho blant anna tok til ordet for at me må diskutere om sjukdom i seg sjølv skal vere eit abortkriterium.

Det ser ut til at ein del ikkje har lese saka før dei hiv seg over tastaturet og ytrar seg på sosiale media. Andrea Sjøvoll, leiar i SU, skriv at KrFU vil ha omkamp om abortlova.  Mani Hussaini kallar oss moralistar. Bjørn-Kristian Svendsrud, leiar i FpU, kallar det eit forslag frå middelalderen. Andre kjem med kommentarar som ”70-tallet ringer” eller at det er gammaldags og bakstreversk. At KrFU står nokså aleine i debattar som dette er me klare over, men me håpar på å bli møtt med eit minimum av respekt.

Det forslaget til KrFU går ut på er presisering av ordet ”sjukdom” i §2c i lova om svangerskapsavbrot. Tredje ledd i §2 i abortlova handlar om kva som er kriteria for seinabort. I dag er det blant anna slik at eit foster med eitt ekstra kromosom, som til dømes dei med Downs syndrom, kan bli abortert på bakgrunn av abortlova §2c fordi desse tilfella er dekka av ordet ”sjukdom”. Diskusjonen KrFU legg opp til er kva ”sjukdom” betyr: Skal det vere greit å abortere eit foster med leppe-skjeve-ganespalte? Kva er ligg det eigentleg i formuleringa? Ei presisering kan hindre sortering og bidra til eit større mangfald i samfunnet.

”Abortloven vil bestå”, seier Lindtveit i intervjuet med NRK. Det er altså ikkje slik ein del hevdar at dette forslaget går ut på å fjerne retten til sjølvbestemt abort. Det forslaget handlar om er at me ikkje vil ha eit samfunn kor det å vere annleis enn andre skal vere god nok grunn til seinabort. Me vil ikkje ha eit samfunn kor nokre har større rett til liv enn andre. Eit slikt standpunkt må det vere lov å framheve i media utan at andre ungdomsparti skal gå rett i skyttargrava.

At KrFU står nokså aleine i debattar som dette er me klare over, men me håpar på å bli møtt med eit minimum av respekt.

Det har blitt ein tradisjon at alt som handlar om abortlova blir møtt med skarpe innlegg frå leiarane i SU og AUF. Det treng ikkje ein gong å handle om ei endring for at dei skal slå laus på KrFU. Denne gongen var det ei presisering av eit ord dei oppfatta som eit åtak på retten til sjølvbestemt abort. Abortlova har blitt ei heilag ku. Nesten ingen forslag, uansett kor konstruktive dei er, kan diskuterast. Å stille spørsmålsteikn ved ein liten del av lova skal ikkje vere lov. Me skal ikkje kunne peike på etiske problemstillingar. Dei einaste forslaga som er lov å kome med er dei som vil gjere lova meir liberal enn den er no.

Eit anna tema Ida Lindtveit tok opp i NRK-intervjuet var fosterreduksjon. Frå 2016 har det vore lov å fjerne foster ved fleirlinggraviditet. Sjølv legar åtvara og peikte på at det utgjorde ein fare for fosteret som ikkje blir abortert, vart fosterreduksjon vedteke. Den største skilnaden frå tidlegare er at det no er lov å fjerne eit 100% friskt foster viss det er ”ein for mykje”. Norge er eit av dei få landa som har tilbod om fosterreduksjon noko som fortel oss at det er ikkje så rett fram som ein del skal ha det til. Nokre synest det er hårreisande at KrFU ikkje vil tillate det. Eg synest det er hårreisande at me ikkje kan diskutere det sakleg og utan å mistenke kvarandre for å ha andre motiv med diskusjonen.

Viss me ikkje kan diskutere saker som handlar om presisering av ord i abortlova eller fosterreduksjon, kor stort blir då rommet for å meine annleis enn det som er norma?. Kristin Clemet i Civita viste i innlegget Et foster for mye (Vårt Land 22. Februar 2016) at det finst mange etiske problemstillingar rundt fosterreduksjon, problemstillingar som ein del ungdomspolitikarar ikkje vil imøtegå. Kunnskapsminister Torbjørn Røe Isaksen viste i fjor i ein debatt med Dagrun Eriksen, nestleiar i KrF, at det er mogleg å argumentere mot KrFs forslag, men likevel vere konstruktiv og sakleg. Det er dette me bed om i debatten.

Når framtredande politikarar møter meiningsmotstandarar slik AUF og SU har gjort i denne saka, seier dei at det er greitt meine noko om kva andre skal ha lov til å meine og ikkje. Det er lite som er meir illiberalt enn det.

Bilete: Faksimile frå Vårt Land papiravis

Først publisert på Verdidebatt.no 4. april 2017 og i Vårt Land papiravis 7. april 2017

Hurra for tysk!

 

Eit av dei spørsmåla eg har fått flest gonger når eg snakkar om at eg flyttar til Tyskland til hausten er: “Er undervisninga på tysk?” Svaret er: “Ja, i alle fall store delar av den, men eg gruar meg ikkje.”

Eg har aldri sett på språk som ei stor utfordring. Tvert i mot er det i mine auge ei stor moglegheit. Eg har alltid vore glad i å lære språk og har lagt ein innsats ned i det. Lenge drøymte eg om å kunne ha berre språk som programfag på vidaregåande. Slik vart det ikkje, men eg er oppteken av å kunne kommunisere på andre språk enn norsk og engelsk. Det er verdifullt.

Eg veit ikkje kvifor det har blitt slik, men det kan hende det er nynorsken som har gjort det. Det at eg alltid har brukt eit skriftspråk som eg ikkje møter dagleg har kanskje gjort meg meir medviten på språk. Eg trur det har verka positivt inn å vere oppteken nynorsk og det å kunne skrive det godt. Forsking viser jo òg at det å kunne både nynorsk og bokmål kan gjere deg betre til å lære framandspråk fordi du har ein form for fleirspråkleg bakgrunn.

Likevel må ein òg legge ned ein innsats. Det treng ikkje handle om pugging av verb og gloser. Då eg verkeleg gjekk inn for å lære meg engelsk byrja eg å lese bøker på språket. Ein blir ikkje betre til å skrive eit språk viss ein ikkje ser korleis dei som har det som morsmål bruker det. Du lærer deg ord og uttrykk på ein heilt annan måte. I tillegg lærte eg meg bindeord som kunne gi språket betre flyt og meir variasjon. Det skulle ikkje meir til for å heve seg nokre hakk.

Litt same metode bruker eg no som eg skal lære meg tysk. Eg prøver å lære meg korleis dei som skriv og snakkar tysk bruker språket. Det hjelper alltid å ha eit godt grunnlag og å ha pugga litt, men det er ikkje det som fører til at nokon blir god i språket.

Begge bøkene eg har kjøpt på tysk har eg tidlegare lese på norsk. No er det Anne Frank Tagebuch (Anne Franks dagbok) eg les. Det går seint, men i det minste forstår eg det meste. Slikt gir meistringskjensle. Utdraget på det eine bilete er frå den boka. Det er kanskje eit av dei sitata eg synest er sterkast. Ho fortel om korleis ho håpar at alt ein dag skal vere over og at verda skal bli slik den var. I eit større perspektiv kan ein jo seie at slik vart det. Verda vart ein betre stad. Det triste er at Anne Frank sjølv ikkje fekk oppleve det.

Noko anna eg har gjort for å lære meg tysk er å kjøpe tyske magasin som til dømes Der Stern og Der Spiegel.

Ikkje berre blir eg betre i tysk av å lese artiklar i desse magasina, men eg blir òg oppdatert på kva som eigentleg føregår. Du blir ikkje kjent med eit land berre av å lære språket. Alle bileta av artiklane er frå Der Spiegel. Den med tittelen Die Mitte handlar om middelklassen i Tyskland som Martin Schulz, forbundskanslarkandidat for Sosialdemokratane, har vore oppteken av. Det kan høyrast avansert ut, men om ein berre bruker litt tid blir det enklare. Ikkje minst er det ekstremt mange ord på tysk som er like ord på norsk. Eit døme er dette avsnittet her:

Haushalte = hushald. Prozent = prosent. Medianeinkommens = medianinntekt. Mittelsicht = middelsiktet. Single = single (surprise!) Mitte = midten (men blir her brukt om middelklasse). Monatlich = månadleg. Ein Paar = eit par. Oberen Mitte og unteren Mitte = øvre og nedre middelklasse. Det er slike ord som me kan forstå intuitivt utan å måtte konsentrere oss alt for mykje. No har eg ikkje ein gong tatt med alle orda eg såg i denne vesle teksten her. Det som er mest vanskeleg er setningsoppbygginga. Når verbet kjem til slutt i setninga, må du nesten lese gjennom heile før du får den fulle forståinga av kva poenget er.

Eg har aldri sett på språk som ei stor utfordring. Tvert i mot er det i mine auge ei stor moglegheit

Eit anna verkty, som eg er utruleg glad for at eg veit om, er Duolingo. Det språkprogrammet er magisk. Sjølv om du ikkje lærer å skrive lange tekstar, hjelper programmet deg med å få vanlege (og ikkje fullt så vanlege) uttrykk til å sitje betre. Ein del går meit automatisk. Du lærer alt frå det heilt grunnleggjande som “hei” og “korleis har du det?” til korleis snakka om politikk, religion eller abstrakte objekt. Det er utforma som eit spel kor du rykkar opp til nye nivå når du har øvd ei viss mengde. I tillegg viser det kor flytande du kan språket (må av og til tas med ei klype salt). Om du ikkje speler litt kvar dag blir du straffa med at du mistar “streaken” din. Veldig gøy, og ein kan faktisk bli litt avhengig fordi ein vil ikkje miste streaken, og ein vil oppretthalde alle språkferdigheitene på eit høgast mogleg nivå.

Det går faktisk an å følgje meg om du registrert deg sjølv. Eg trur eg heiter mailenefhk.

Forresten leverer av og til Duolingo nokre skikkelege gullkorn: “Hilfe. Das Pferd isst die heilige Kartoffel.” (“Hjelp. Hesten et den heilage poteta.”)

Det eg kanskje må øve meg mest på er å lytte til tysk. Det er det som blir det største problemet med undervisning på språket. Dei snakkar av og til skikkeleg fort, og det å tenkje gjennom setningar og setje dei i ei logisk rekkefølgje går godt når du har dei skriftleg framfor deg og har tid til å prøve å forstå. Det er verre når dei snakkar, for viss du tenkjer for mykje over ei setning mistar du plutseleg dei fem neste som kjem. Løysinga mi på problemet har blitt film og podcast. Eg har kjøpt inn fleire tyske filmar. I tillegg prøver eg å høyre på tyske andaktar av og til.

Det er ei Hillsong-forsamling i byen eg skal bu i, Konstanz. Difor søkte eg opp podcasten deira både for å bli litt kjent med forsamlinga, men òg fordi andaktar ikkje er det mest avanserte å lytte til. Ein del kjenner du att fordi du har høyrt bibelvers eller måtar å uttrykke seg på på norsk. Andre ting tar du intuitivt fordi ein god del ord liknar på norske ord.

Som de sikkert forstår er eg optimistisk med tanke på språket. Eg liker å lære meg språk, og eg gler meg til å kunne nytte tysken min kvar dag. Det blir sikkert ein del feiling, og det blir sikkert nokre komiske situasjonar. Men alt i alt trur eg det skal gå bra. Det hjelper med litt motivasjon og innsats. I tillegg håpar eg at dette innlegget kan vere til inspirasjon for andre som vil lære seg eit språk eller som held på å lære seg eit språk. Det går an sjølv om det verkar vanskeleg og keisamt.

Eg er lei av å bli avvist med kommentaren “eg trur eigentleg me er einige”

Det kjennest på mange måtar ut som ein hersketeknikk.

17342933_1330930840325041_8255378831795613586_n

Viss eg uttrykker at eg er ueinig med nokon, er det ikkje sjeldan eg får denne kommentaren tilbake: «Eigentleg trur eg me er ganske einige».

Dette er ein useriøs måte å imøtegå mine argument på.

«Har lest. For meg ser det ut som om vi er ganske enige», skreiv ein politisk kommentator til meg på Twitter ein gong.

Tidlegare same dag hadde eg kommentert eit innlegg han la ut, der eg uttrykte at eg var ueinig i ein god del av det han skreiv. Kommentaren min var lang og gjennomarbeida, og eg brukte ganske lang tid på å skrive den i håp om at han skulle svare på argumenta mine.

Då var det frustrerande å få tilbake at «for meg ser det ut som om vi er ganske enige».

Eg kan framleis ikkje forstå korleis ei slik tolking er mogleg.

 

Føler meg mindreverdig

Seinare har eg opplevd det fleire gonger, og eg har begynt å merke det meir enn før når folk reagerer slik på det eg seier. Det er ikkje sjeldan at kommentaren «me er eigentleg einige, eg og du» blir følgt opp med ei forklaring på kva eg har misforstått.

Det er som om dei tenkjer at berre dei får forklart meg kva ei sak eigentleg handlar om, så vil eg opne auga og forstå at eg eigentleg er einig med dei.

Resultatet blir at eg føler meg som ein mindreverdig debattant som ikkje har rett til å kome med eigne argument.

Eg forstår det kan vere lett å svare slik på eit argument. Dårleg tid eller lite interesse for saka kan gjere det til ein enkel utveg.

Dette gjer det likevel ikkje betre for den som har prøvd å kome med gode argument og vil vere med i diskusjonen.

 

Kjenner på motvilje

Å få høyre at eg eigentleg er einig med nokon, når det er veldig tydeleg for meg at eg ikkje er det, kjennes på mange måtar ut som ein hersketeknikk.

Når dei i tillegg vil forklare meg kvifor me eigentleg er einige, kjenner eg på ein endå større motvilje.

Kvifor skal ikkje mine argument bli møtt med motargument? Kvifor trur dei at dei kan forklare meg kvifor eg er einig med dei?

Når personar av eigen fri vilje melder seg på i den offentlege debatten, skuldar me dei å behandle dei som likeverdige debattantar med gode argument.

Ingen debattantar vil bli møtt med påstandar om falsk einigheit

Gode argument skal igjen møtast med gode motargument. Ingen debattantar vil bli møtt med påstandar om falsk einigheit eller at dei ikkje forstår saka.

Alle som er med i den offentlege debatten, har eit ansvar for å unngå slike hersketeknikkar.

Først publisert i Aftenposten papiravis og på Aftenposten.no 13. mars 2017

Bilete: Illustrasjon frå Aftenposten

Eg er feminist

Jeg ønsker ikke at kvinner skal ha makt over menn, men over seg selv” skreiv den britiske forfattaren Mary Wollstonecraft. Dette oppsummerer på mange måtar kvifor eg kallar meg feminist.

Grunnen til at eg har valt å kalle meg feminist er enkel: Eg kjemper for like rettar og moglegheiter for begge kjønn. Det er dette eg vil at skal vere knytt til omgrepet. Mange nøler med å bruke det om seg sjølv fordi dei er usamde i nokre av sakene feministar har kjempa for opp igjennom. Men om me let berre dei me er usamde med  kalla seg feministar blir omgrepet endå meir snevert og færre og færre vil bruke det om seg sjølv. Eg vil ha eit utvida feministomgrep fleire kan relatere seg til. Som Justin Trudeau sa på World Economic Forum i 2016: ”We shouldn’t be afraid of the word feminist. Men and women should use it to describe themselves any time they want.”

Eg er feminist fordi eg er lei av korleis jenter og kvinner blir hetsa i kommentarfelt og i lukke Facebook-grupper. Det har vore fleire saker i media om korleis kvinner har fått gjennomgå på sosiale media etter å ha ytra seg i det offentlege rom. Det stoppar heller ikkje her, for når dei som hetsar blir konfrontert med det kjem unnskyldninga om at dei sat og drakk pils og ”jazza med gutta”.

Hadde eg kome frå eit anna land er det ikkje ein gong sikkert at eg hadde blitt født fordi eg er ”feil” kjønn. Ein har rekna ut at om lag 100 millionar jentar ikkje er fødd berre fordi dei er jenter

Eg er feminist fordi eg er lei av russelåter som berre handlar om  jenter som seksuelle objekt. Når det blir påpeikt kva songen handlar om, kjem det alltid ein kommentar om at det berre er for gøy. Sjølvsagt er det ikkje meint slik. Dei kan jo prøve å seie det til dei russejentene som blir valdtekne på russetreff kor desse songane ljomar frå høgtalarane.

Eg er feminist fordi eg meiner at det ikkje berre er kvinner som skal tilpasse seg arbeidslivet, men arbeidslivet som i større grad må tilpasse seg kvinner. Unge kvinner som søker jobbar risikerer å få spørsmål knytt til familieplanlegging og graviditet. Dei opplever å bli diskriminert av arbeidsgjevarar og få avslag på søknadar fordi det blir sett på som risikabelt å tilsette dei som har planar om å stifte familie og dermed bli borte frå jobben over ein lengre periode. Slike haldningar til kvinnelege arbeidstakarar fører til at kvinner i større grad enn menn må velje mellom familie og karriere. Diskrimineringsundersøkinga frå 2015 viser at 55% av kvinnelege arbeidstakarar har opplevd ein eller fleire former for diskriminering knytt til graviditet og foreldrepermisjon. Det viser at det trengs haldningsendringar i norsk arbeidsliv.

Eg er feminist fordi skilnadane mellom moglegheitene til kvinner og menn er store på verdsbasis. Hadde eg kome frå eit anna land er det ikkje ein gong sikkert at eg hadde blitt født fordi eg er ”feil” kjønn. Ein har rekna ut at om lag 100 millionar jentar ikkje er fødd berre fordi dei er jenter. Sjølv om sjansen for at eg hadde fått byrje på skulen om eg vart født i eit anna land er langt større no enn før, hadde eg kanskje etterkvart blitt ein av dei 34 millionar jentene mellom 12 og 15 år som ikkje får gå på ungdomsskulen. Det kan vere eg hadde slutta på skulen fordi eg hadde blitt gifta bort, fått barn eller blitt utsett for vald. Dette er tilfellet for mange jenter i utviklkingsland. Å vere feminist handlar om solidaritet med dei som ikkje har vore like heldige som meg. Det handlar om å sjå at sjølv om me ikkje er i mål i Norge har kampen så vidt starta i andre deler av verda.

Akkurat som at menn ikkje alltid treng å vere samde med andre menn fordi dei er same kjønn gjelder det same for kvinner

Sist, men ikkje minst er eg feminist fordi kvinner ikkje alltid treng å vere samde med andre kvinner. Her meiner eg at òg mange feministar har ein veg å gå. Parolemøtet i Oslo i 2016 skapte store medieoppslag etter ein diskusjon om sexkjøpslova. Det var opplese og vedteke at er du kvinne kan du ikkje vere mot sexkjøpslova. Sjølv er eg for sexkjøpslova, men eg meiner at kvinner har like stor rett til å vere usamde med meg som menn i denne saka. Akkurat som at menn ikkje alltid treng å vere samde med andre menn fordi dei er same kjønn gjelder det same for kvinner. Lena Dunham har sagt: ”A huge part of being a feminist is giving other women the freedom to make choices you might not necessarily make yourself.” Ein stor del av å vere feminist er å la andre kvinner få lov til meine det du ikkje nødvendigvis meiner sjølv. Me er ikkje først og fremst kvinner, men heile menneske med ulike meiningar og oppfatningar.

Eg håpar fleire og fleire vil bli komfortable med å kalle seg feminist. Eg håpar at me saman kan vise at det feminisme eigentleg handlar om er like rettar og moglegheiter for begge kjønn og at kvinner på lik linje med menn skal ha makt over seg sjølv. Det er difor eg er feminist.

 

Bilete: Livetblantdyrene.no

Først publisert på verdidebatt.no 7. mars 2017

K O N S T A N Z!

Det blir nok ikkje berre politikk på denne bloggen framover. Grunnen? Til hausten reiser eg på utveksling til Konstanz i Tyskland. 

konstanz_imperia_01

Mest sannsynleg i alle fall. Eg har fått plass på avtalen Unstitutt for statsvitskap ved Universitetet i Oslo har med Konstanz. Eg må framleis få svar frå universitetet, men det høyrer til å gå greitt i boks.

Eg har drøymt om å reise på utveksling i mange år. Først tenkte eg på USA. USA er jo alltid bra, særleg på utdanning. Men så var det dette med skulepengar og lang reiseveg. I tillegg reiser “alle” til USA. Og så har dei ein heilt psycho president (sterke ord, men på sin plass). Etterpå tenkte eg på England. Litt mindre reiseveg, men framleis ein stad “alle” reiser til. I tillegg verka det kanskje litt kjedeleg? Ja, og så liker eg ikkje te.

Eg veit ikkje heilt kor tid det var eg byrja å tenkje på Tyskland, men det var i alle fall det eg landa på til slutt. Eg kan tysk (skuletysk), og eg har vore i Tyskland eit par gonger. Det verka greit. I tillegg har Tyskland mange fine byar, Angela Merkel og Die Mannschaft. Kult land.

Eg gler meg. Håpar de vil følge prosessen fram til eg reiser, og ikkje minst sjølve utvekslingsopphaldet, her på bloggen.

Tschüss.

Bilete: Wikimedia

KrF treng ikkje frykte Sylvi Listhaug

Sjølv om Sylvi Listhaug fiskar veljarar på KrFs territorium, må me våge å kritisere henne.

800px-sylvi_listhaug_2298

Etter at Sylvi Listhaug blei innvandrings- og integreringsminister
i desember 2015, har det vore fokus på konkurransen mellom henne og KrF om dei kristne veljarane. Tidlegare­ Vårt Land-redaktør, Helge ­Simonnes, uttalte til Minerva i januar at konstitueringa av Torkil Åmland som stats­sekretær kan vere eit forsøk på å få eit endå betre fotfeste hos karismatiske kristne. Det er ikkje rart at mange KrF-arar synest det er urovekkande­ kor god kontakt det ser ut til at Sylvi Listhaug har med ­enkelte kristne­ miljø på Sør- og
Vestlandet. Om Sylvi Listhaug kaprar­ for mange veljarar i denne delen av landet, ser det fort mørkt ut for både utjamningsmandat og to kandidatar på Stortinget frå Hordaland og Rogaland.

KrFs taktikk i haust og på ­nyåret har vore å halde seg ­stille i båten og ikkje seie så mykje om innvandrings- og inte­greringspolitikk. Med nokr­e få unntak har det vore lite kritikk å høyre frå stortingsgruppa.­ Dette trass i at Listhaug har kome med fleire utspel som står i sterk motsetning til verdiane til KrF.

KrFs taktikk har vore å halde seg ­stille i båten og ikkje seie så mykje om innvandrings- og inte­greringspolitikk

KrF har mykje god innvandrings- og integreringspolitikk, som til dømes når det gjeld å ta imot kvoteflyktningar og lage gode ordningar for lengever-ande asylbarn. Vi må berre våge å vise det fram.

 

Å kapitulere

Det er fleire grunnar til at KrF ikkje burde frykte Sylvi Listhaug, men tvert imot både kritisere henne og vere tydelege i innvandrings- og integreringspolitikken. For det første vil det å dempe ­eigen politikk på området vere eit signal om at ein allereie har tapt. Viss veljarane skal tru på at KrF kan utgjere ein skilnad i poli­tikken, må vi ha tru på det sjølv.

For det andre må vi tydeleggjere skilnadane mellom KrF og Frp. Eg håpar aldri vi kjem i den situasjonen at ein veljar tenkjer at han får same innvandringspolitikk om han stemmer KrF eller Frp.

No må KrF slutte å vere redde­ for Sylvi Listhaug og heller byrje­ å kritisere henne og det ho står for

For det tredje vil det å sitje stille i båten og meine så lite som mogleg vere å gjere oss irrelevante i ein av dei største debattane i Norge. Veljarane er opptekne av innvandrings- og integreringspolitikk. Då må òg vi i KrF vise at vi er opptekne­ av dette. Den beste måten å gjere seg relevant i ein debatt på er å ha sterke meiningar og utfordre andre politiske parti.

 

Ikkje oppe til forhandling

For det fjerde handlar det om kva verdiar KrF står for. Innvandrings- og integrerings­politikken er ikkje eit felt vi kan ta oss råd til å tenkje strategi på. Det ville vere å fjerne politikken frå grunnverdiane til partiet. Jon Lilletun skreiv: «Ein solidaritet som byggjer på neste­kjærleik er grenselaus. Han gjeld alle menneske, frå ­lokalsamfunnet til verdssamfunnet, både levande og komande generasjonar.»

Nestekjærleik er ein verdi vi aldri kan forhandle bort for å få fleire veljarar. Vi kan ikkje tenkje på kor mange karismatiske kristne frå bibelbeltet som vil stemme KrF eller om vi kjem over eller under sperregrensa. Det er menneske dette handlar­ om.

No må KrF slutte å vere redde­ for Sylvi Listhaug og heller byrje­ å kritisere henne og det ho står for. Viss ikkje er eg stygt redd for at både veljarane og verdiane våre blir borte.

 

Bilete: Wikimedia

Først publisert på Verdidebatt og i Vårt Lands papiravis 18. februar 2017.